Αύγουστος στην Αθήνα. Πρώτη φορά μετά τη χρονιά του κορωνοϊού. Άδεια η πόλη — όχι ίσως όσο παλιά. Χωρίς καράβια, χωρίς απόμακρες ακτές, χωρίς αλμύρα και ούζο και θαλασσινό αεράκι. Μα και μακριά από τον πανικό, τις ουρές, τις πλαζ κι εκείνο το «έχετε κάνει κράτηση;» που με τρελαίνει. Παρέα με τον ερκοντίσιον και τις ειδήσεις για τα πύρινα μέτωπα που άνοιγαν το ένα μετά το άλλο. Έτσι θα είναι πια τα καλοκαίρια μας; Δεν ξέρω αν μικραίνουν στ’ αλήθεια ή αν έτσι μοιάζουν όσο μεγαλώνουμε. Ξέρω μόνο πως, πριν καλά καλά προλάβω να το καταλάβω, είχε τελειώσει.
Κι ύστερα ήρθε ο Σεπτέμβρης. Η πρώτη νύχτα χωρίς κλιματισμό. Ένα βράδυ στη βεράντα, χωρίς τον αδυσώπητο καύσωνα της πόλης, κι εκείνη την ανεπαίσθητη δροσούλα να σου ξυπνά το κορμί. Οι γειτονιές γέμισαν βόλτες, τα μπαλκόνια της Αθήνας απέκτησαν ξανά ζωή. Περίμενα και τη βροχή. Τη θάλασσα που στερήθηκα αυτό το καλοκαίρι. Να ντύσει το φθινοπωρινό ηχοτοπίο, να τα πάρει όλα μαζί της σαν ποτάμι. Και επιτέλους ήρθε — σαν μια άλλη θάλασσα, η θάλασσα της πόλης τον χειμώνα.
Ευλογημένο το νερό. Ανοίγει δρόμους, ενώνει τόπους, δημιουργεί κόσμους και κινεί τη ζωή των ανθρώπων. Σ’ αυτό το τεύχος το αναζητάμε στις βάθρες και τους καταρράκτες της Κλίφκης, στους άγνωστους καταρράκτες του Μοκιστιάνου, στο δάσος της Σκιρίτιδας, όπου σε ακολουθεί σχεδόν παντού, και στο Αμφιάρειο — το αρχαίο θεραπευτήριο του Ωρωπού. Και να που, από μια παράξενη συγκυρία, η θεραπεία βρέθηκε ξανά στην επικαιρότητα. Όχι ακριβώς όπως την αναζητούσαν οι αρχαίοι, δίπλα στα νερά μιας ιερής πηγής — μα όχι και τόσο μακριά, τελικά. Η ανάγκη για γιατρειά, άλλωστε, δεν έσβησε ποτέ.
Στα αρχαία εκείνα χρόνια η θεραπεία ήταν ολόκληρο τελετουργικό. Ο άνθρωπος απομακρυνόταν από την καθημερινότητά του και περνούσε χρόνο σ’ έναν τόπο με νερό, λουτρά, φύση, θέατρο και χώρους διαμονής. Είχε χρόνο να σταματήσει, να κοιμηθεί, να ονειρευτεί — και, κυρίως, να νιώσει πως κάποιος ασχολείται μαζί του. Η φύση, η παύση, η προσδοκία, η ανθρώπινη παρουσία και η φροντίδα αποτελούσαν μέρος της θεραπείας.
Από τότε άλλαξαν σχεδόν όλα. Από τη φύση έχουμε απομακρυνθεί εδώ και καιρό. Και η φροντίδα, που κάποτε ήταν μοιρασμένη ανάμεσα στη γειτονιά, την αυλή, το καφενείο, την οικογένεια, την κοινότητα, μετακινήθηκε σταδιακά από το δημόσιο στο ιδιωτικό. Όχι ότι οι παλιές κοινωνίες ήταν παράδεισος — κάθε άλλο. Υπήρχαν όμως περισσότεροι τόποι όπου κάποιος μπορούσε να ανήκει, να συναντήσει άλλους, να μοιραστεί τη δυσκολία του. Χωρίς να χρειάζεται να κλείσει προηγουμένως ραντεβού και να πληρώσει για μία ώρα ακρόασης.
