Ερύµανθος - Νεµούτα Παραµυθένιος ποταµός σε µυθικό φαράγγι
4.7/5 κατάταξη (3 ψήφοι)
ΚΕΙΜΕΝΟ Ι ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Θοδωρής Ερμήλιος

Ακόµη αντηχεί ο ήχος του νερού στα αυτιά µας. Όπως αντηχεί µέσα στο φαράγγι χιλιάδες χρόνια τώρα, χαρίζοντας απλόχερα έµπνευση κι ενέργεια στον άνθρωπο που τις αναζήτησε. Μπορεί πλέον η δυναµική του να µην είναι περιζήτητη και να παραµένει αναξιοποίητη, όµως η σπάνια φυσική οµορφιά που διαθέτει κάνει τον Ερύµανθο σηµαντικό πόλο έλξης της ανθρώπινης δραστηριότητας.


Τι σας φέρνει στο µυαλό η λέξη «καταρράκτες»; Αυτούς του Νιαγάρα, της Έδεσσας ή µήπως της Νέδας; Και στις τρεις περιπτώσεις, αυτά τα σηµεία κάθετης υδατόπτωσης αποτελούν σηµαντικό αξιοθέατο και οι κάτοικοι των γύρω περιοχών προσπαθούν να τα εκµεταλλευτούν για την προβολή της δικής τους «γειτονιάς» και για την ανάπτυξη τουριστικής δραστηριότητας.
Σχεδόν το αντίθετο συµβαίνει στη Νεµούτα, ένα χωριό του νοµού Ηλείας, στα σύνορα µε την Αχαΐα και την Αρκαδία. Χτισµένο σε υψόµετρο 560 µέτρων βρίσκεται δίπλα στον ποταµό Ερύµανθο, ο οποίος πηγάζει από το οµώνυµο όρος και καταλήγει στον Αλφειό. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους, τα νερά του Ερύµανθου διασχίζουν πανέµορφα φαράγγια και σχηµατίζουν εντυπωσιακούς καταρράκτες. Την ίδια ώρα σχεδόν όλοι οι µόνιµοι κάτοικοι της περιοχής ασχολούνται µε παραδοσιακές αγροτικές εργασίες που δεν αφήνουν χρόνο για καινοτοµίες και επιχειρηµατικές ιδέες. Είναι χαρακτηριστικό πως στην ευρύτερη περιοχή της Ηλείας, λίγοι γνωρίζουν την ύπαρξη των καταρρακτών και ελάχιστοι φαίνεται να τους έχουν επισκεφθεί. Ενδεικτικό είναι πως στην πασίγνωστη µηχανή αναζήτησης στο διαδίκτυο, τα αποτελέσµατα της φράσης «καταρράκτες Νεµούτας» είναι σαράντα φορές λιγότερα από εκείνα της Έδεσσας, ενώ δεν υπάρχουν κατατοπιστικές οδηγίες για το πώς να τους επισκεφτείς. Ακόµα και αν τύχει να περάσεις από τη Νεµούτα ή κάποιο κοντινό χωριό, πιθανότατα δεν θα ακούσεις κάποιον να µιλάει γι’ αυτούς και σίγουρα δεν θα δεις καµία πινακίδα να σε ενηµερώνει και να σε κατευθύνει σχετικά.
Πιθανότατα την ύπαρξή τους θα την αγνοούσαµε και εµείς, αν δύο νέοι της περιοχής δεν επέλεγαν στα χρόνια της κρίσης να αφήσουν πίσω τους την αστική µιζέρια και να επιστρέψουν στο χωριό τους. Αρχικά ο Νίκος και στη συνέχεια και ο Παναγιώτης ξεκίνησαν πεζοπορίες χωρίς να γνωρίζουν τι πρόκειται να ανακαλύψουν. Άρχισαν να καταγράφουν τα ευρήµατά τους και σιγά σιγά διέδιδαν πληροφορίες για τις οµορφιές του χωριού τους. Λίγο αργότερα είχαν «χαρτογραφήσει» πάνω από τριάντα καταρράκτες και το ενδιαφέρον από τον κόσµο έγινε εντονότερο. Εκµεταλλευόµενοι τις δυνατότητες του ίντερνετ και δηµιουργώντας την απαραίτητη οµάδα στο Facebook, κατάφεραν µε την εθελοντική τους εργασία, µέσα στα επόµενα δύο χρόνια, να προσελκύσουν στη Νεµούτα µερικές χιλιάδες επισκεπτών! Τους περισσότερους µέσω ορειβατικών συλλόγων, πολλούς από γκρουπ του εξωτερικού και αρκετούς µεµονωµένους επισκέπτες.

 


Η µυθική διαδροµή

Η «πλήρης» βόλτα ακολουθεί το µονοπάτι Μ3, που ξεκινάει από το Περιβαλλοντικό Μουσείο Φολόης (κοντινό χωριό) και έχει µήκος 12 χιλιόµετρα. Η διαδροµή µπαίνει κατευθείαν στο οµώνυµο ξακουστό δάσος και το ταξίδι στον χρόνο ξεκινάει. Κάτω από τη σκιά και των πανύψηλων βαλανιδιών κρύβονται τα χνάρια του Ηρακλή που, σύµφωνα µε τη µυθολογία, κατέβηκε στην περιοχή για να πραγµατοποιήσει τον τέταρτο από τους δώδεκα άθλους, τη σύλληψη του Ερυµάνθιου Κάπρου (ενός µυθικού αγριογούρουνου που συµβόλιζε τη µανία του ποταµού όταν φούσκωναν τα νερά του και προκαλούσε καταστροφές). 

Ο επισκέπτης, όπως και ο µυθικός ήρωας, διασχίζει µέρος του δάσους και στη συνέχεια µπαίνει στο φαράγγι που σχηµατίζει το ποτάµι.
Το σκηνικό από εκείνο το σηµείο γίνεται σχεδόν τροπικό, µε οργιώδη βλάστηση, µελωδικά κελαηδήµατα και ίχνη άγριας ζωής. Οι πατηµασιές αγριογούρουνων συναντώνται σχετικά συχνά ενώ υπάρχουν αρκετές µαρτυρίες για απρόσµενες, στιγµιαίες συναντήσεις µε ζώα όπως βίδρες και λαγούς. Φυσικά ο οπτικός εντοπισµός τους είναι ιδιαίτερα δύσκολος, καθώς ο ήχος από το τρεχούµενο νερό υπερκαλύπτει κάθε θόρυβο που θα πρόδιδε κίνηση αφήνοντας τα ζώα να κυκλοφορούν διακριτικά µέσα στο φυσικό τους περιβάλλον. Πιο προσβάσιµη για παρατήρηση είναι η ζωή µέσα στα νερά του ποταµού, όπου µπορεί κανείς να συναντήσει από ψάρια του γλυκού νερού µέχρι µικρά νερόφιδα και καβουράκια. Το µονοπάτι καταλήγει σε πέτρινο γεφύρι (το πρώτο σηµάδι ανθρώπινης παρέµβασης µετά από πολλή ώρα περπάτηµα) στο οποίο ο επισκέπτης µπορεί να διαλέξει αν θα δει τους δεκατρείς καταρράκτες της ρεµατιάς του Χαρατσαρίου ή τους δεκαέξι της ρεµατιάς του Άµπουλα!


Η εύκολη διαδροµή

Οι καταρράκτες της Νεµούτας έχουν το προσόν να παρέχουν εύκολη πρόσβαση σε όσους δεν γυρεύουν πολύωρο περπάτηµα ή δεν αντεπεξέρχονται σε αυτό. Ένας χωµατόδροµος τριών χιλιοµέτρων (και καλής βατότητας όταν τον επισκεφτήκαµε) µπορεί να οδηγήσει τους επισκέπτες πολύ κοντά στους καταρράκτες. ∆ιασχίζοντας λίγα µέτρα µιας µικρής, όµορφης όχθης µε φυσικά σκαµνάκια από κορµούς δέντρων και όµορφα µεταποιηµένα καρούλια της ∆ΕΗ µεταµορφωµένα σε ξύλινα τραπεζάκια, φτάνει κανείς σε έναν φράκτη και µία πόρτα, που σκοπό δεν έχει να αποτρέψει την είσοδο των επισκεπτών αλλά την έξοδο των ζώων που βόσκουν εκεί κοντά. Εκατό µέτρα παραπέρα περιµένει ένας καταρράκτης είκοσι περίπου µέτρων, που τους καλοκαιρινούς µήνες µοιάζει µε όαση δροσιάς δίπλα στη θερµόπληκτη κατοικηµένη περιοχή. Επιστρέφοντας στον χωµατόδροµο, η βόλτα αξίζει να συνεχιστεί προς τα βόρεια (αντίθετα από τη ροή του νερού) µε σκοπό τη διάσχιση της µεταλλικής γέφυρας που θα σας οδηγήσει σε δύο ακόµα εύκολα προσβάσιµους καταρράκτες, εκατέρωθεν του ποταµού. Όσοι τον διασχίσουν κάθετα (προσοχή στην ορµή του νερού) θα διακρίνουν λίγο ψηλότερα, στη δυτική όχθη, τα ερείπια ενός νερόµυλου, που εικάζεται πως κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και της Ελληνικής Επανάστασης λειτουργούσε ως µπαρουτόµυλος. Αξίζει τον κόπο η προσπάθεια να τον προσεγγίσετε και να δείτε κάποια µέρη του και εξαρτήµατα που σώζονται ακόµα (το αυλάκι του νερού, το µυλοβάγενο, το σιφόνι και τη µυλόπετρα).


Αντί επιλόγου

Ξεκινήσαµε να εξερευνήσουµε την περίπτωση της Νεµούτας γνωρίζοντας για τον προορισµό µας λιγότερα από όσα οποιαδήποτε άλλη φορά. ∆ύο µέρες αργότερα φύγαµε έχοντας πάρει µια µικρή µόνο γεύση από την περιοχή και νιώθοντας πως έχουµε πολλά ακόµα να µάθουµε για τον καλά κρυµµένο αυτό παράδεισο. Η αίσθηση της ανεξάντλητης Πελοποννήσου κορυφώθηκε για µία ακόµη φορά όταν για την επιστροφή µας αγνοήσαµε τις πεπατηµένες των εθνικών οδών και ελιχθήκαµε στις πλαγιές του (όρους) Ερύµανθου, του Χελµού και της Ζήρειας, που προσφέρουν µια εναλλακτική διαδροµή µε πολύ χάσιµο σε χρόνο αλλά µεγάλο κέρδος σε εικόνες.
∆εν θα κλείσουµε το άρθρο µε υποσχέσεις επιστροφής και αντάµωσης, που µας έρχονται στο µυαλό, αλλά µε την ελπίδα πως όταν η «ανάπτυξη» χτυπήσει και αυτήν την πόρτα, που θα το κάνει σίγουρα, αυτό να γίνει µε τον σεβασµό που αξίζει στην ορεινή Ηλεία. Μέχρι τότε οι τυχεροί θα θυµούνται εικόνες βγαλµένες από τροπικές περιοχές, άθικτες από τουριστικές παρενέργειες.



Πρόσβαση

Η Νεµούτα απέχει 42 χλµ. από τον Πύργο. Για όσους έρχονται από την Αττική, προτιµότερη διαδροµή είναι µέσω Ε.Ο. Κορίνθου-Τριπόλεως, την οποία αφήνετε στην έξοδο προς Αρχαία Ολυµπία. Από εκείνο το σηµείο χρειάζεστε περίπου δύο ώρες (115 χλµ.). Οι κοντινότεροι στο χωριό καταρράκτες προσεγγίζονται από τον χωµατόδροµο που κατευθύνεται ανατολικά (από το χωριό) και οδηγεί προς Ελαία. Στο χαµηλότερο σηµείο του δρόµου, δίπλα στον ποταµό, ξεκινάει το περπάτηµα. Ωστόσο, οδηγίες για τους καταρράκτες δεν θα βρείτε εύκολα. Στη δηµόσια οµάδα στο Facebook «Καταρράκτες Νεµούτας - Φαράγγι Ερυµάνθου» µπορείτε να βρείτε χρήσιµες πληροφορίες ενώ ο Νικόλαος Σιάκκουλης (τηλ.: 6978400540) και ο Παναγιώτης Παπαηλιού είναι πάντα πρόθυµοι να βοηθήσουν.


∆ιαµονή-Φαγητό

Επιλέξαµε τα δωµάτια που βρίσκονται µαζί µε την ταβέρνα «Οι Κένταυροι» στη Φολόη (τηλ.: 26240 62010). Ευχαριστούµε τον κύριο Γιάννη όχι µόνο για τη φιλοξενία αλλά και για τις χρήσιµες πληροφορίες που µας έδωσε. Μην παραλείψετε να του ζητήσετε να σας δείξει την έκθεση του δάσους της Φολόης, που βρίσκεται στο διπλανό οικόπεδο, καθώς και να σας δώσει οδηγίες για τη διάσχιση του φαραγγιού που βρίσκεται δίπλα στο χωριό.


Αξιοθέατα

Εκτός από τους καταρράκτες, τα φαράγγια και το δάσος της Φολόης, µπορείτε να επισκεφτείτε το ξύλινο περιβαλλοντικό Μουσείο - Κέντρο Ενηµέρωσης και Πληροφόρησης ∆ρυοδάσους Φολόης, που βρίσκεται στην τοποθεσία Λούτσα.

Χάρτης