Στο φαράγγι του Λούσιου Οδοιπορικό στο παρελθόν στο παρόν και στο µέλλον
5.0/5 κατάταξη (4 ψήφοι)
κείμενο : Κωνσταντίνος Ταρναβάς | φωτογραφίες : Κωνσταντίνος Ταρναβάς

 Πραγµατοποιώντας το οδοιπορικό στο
φαράγγι του Λούσιου είχα µια µοναδική παρέα.
Το ίδιο το ποτάµι. Βρίσκεται συνέχεια γύρω σου.
Ακόµα και όταν δεν το βλέπεις, το ακούς.  Σου κρατάει συντροφιά εκεί στα δύσβατα µονοπάτια,  σε δροσίζει όταν σταµατάς για να ξαποστάσεις.
Κάπως έτσι πέρασαν οι δώδεκα ώρες που µου χρειάστηκαν
για να περιηγηθώ στο φαράγγι του ποταµού Λούσιου.
Ένα µέρος που έχει σφραγίσει την ιστορία εκείνης
της άγριας τοποθεσίας από την αρχαιότητα έως και σήµερα.
Ένα από τα πιο ξακουστά του τόπου µας. Το Άγιον Όρος της Πελοπονήσου,
µε τα τέσσερα µοναστήρια και τα αµέτρητα ξωκκλήσια.   Το ποτάµι όπου κατά τη µυθολογία οι νύµφες έλουσαν τον ∆ία. Εκεί στις όχθες του χτίστηκε και ήκµασε η Αρχαία Γόρτυνα. Από εκεί πέρναγε η οδός 84 των Ρωµαίων που ξεκινούσε από τη Μεγαλόπολη και κατέληγε στην Ολυµπία, από τα ορµητικά νερά του έβγαινε το µπαρούτι για τον αγώνα για τη λευτεριά το 1821. Εκεί όπου σήµερα οι λάτρεις της περιπέτειας δίνουν το ραντεβού τους για να κάνουν rafting, canyoing, rapel, πεζοπορία. Αν θέλετε να πραγµατοποιήσετε το οδοιπορικό, το σίγουρο είναι πως θα νοιώσετε, θα ακούσετε, θα γευτείτε τόσα πολλά...
 Το ταξίδι ως τη ∆ηµητσάνα, που επιλέγηκε ως ορµητήριό µας, διαρκεί δύο µε δυόµισι ώρες από την Αθήνα και υπάρχουν δύο εναλλακτικές διαδροµές προκειµένου να φτάσεις στην πόλη η οποία είναι αµφιθεατρικά χτισµένη πάνω από το φαράγγι του Λούσιου. Είτε από Βυτίνα όπου ο δρόµος είναι αρκετά καλός, είτε από Μεγαλόπολη, Καρύταινα, Ελληνικό, Στεµνίτσα. Μετά τη Μεγαλόπολη ο δρόµος είναι ορεινός, επαρχιακός και χρειάζεται προσοχή, ιδιαίτερα το χειµώνα. Το τοπίο, εντούτοις, θα σας αποζηµιώσει. Επιλέξαµε το “δύσκολο” µονοπάτι, µια και το ταξίδι µε µοτοσυκλέτα είναι ξεχωριστή εµπειρία από µόνο του. Αν µάλιστα συνοδεύεται από δρόµους µε στροφές και φυσική οµορφιά, τότε γίνεται συναρπαστικό...  Η ∆ηµητσάνα είναι γνωστή από τον 10ο αιώνα και είναι χτισµένη πάνω στην αρχαία Τεύθιδα. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα µουσείο παραδοσιακής αρχιτεκτονικής µε πλούσια ιστορία. Πέτρινα σπίτια, αµέτρητοι ζεστοί ξενώνες, στενά λιθόστρωτα δροµάκια, και πολλά καλά εστιατόρια όπου ο επισκέπτης µπορεί να γευτεί τοπικά φαγητά. Η ∆ηµητσάνα αποτελεί έναν προορισµό µε ιδιαίτερη ιστορική σηµασία την οποία µπορεί κανείς να βιώσει επισκεπτόµενος το Μουσείο Ιστορίας και το Μουσείο Υδροκίνησης.  Για να πραγµατοποιήσει κανείς µια διαδροµή µέσα από µονοπάτια του φαραγγιού πρέπει να εξοπλιστεί µε τα απαραίτητα, γιατί το σίγουρο είναι πως δεν θα βρει µαγαζιά στο δρόµο του. Αναλόγως την εποχή που θα επιχειρήσετε το εγχείρηµα, φορέστε ελαφριά ρούχα και παπούτσια κατάλληλα για πεζοπορία. Εννοείται πως και ένα µπαστούνι ή ένα µακρύ ξύλο θα σας φανούν χρήσιµα. Επίσης, πάρτε µαζί σας άφθονο νερό- αν και στο φαράγγι του ποταµού Λούσιου µε τις αµέτρητες πηγές δεν θα ξεµείνετε ποτέ- και µπάρες δηµητριακών. Καλό θα ήταν να έχετε προµηθευτεί και αντισταµινικές αλοιφές για τσιµπήµατα.  Το εθνικό µονοπάτι 32 ξεκινάει από τη Βυτίνα, περνά από το Ζυγοβίστι, τη ∆ηµητσάνα, το Παλιοχώρι, τη Μονή Φιλοσόφου, το Κρυφό Σχολειό, τη Μονή Αγίου Ιωάννου Προδρόµου, την Καρύταινα για να καταλήξει στο Γύθειο. Από το κεφαλάρι του Αη Γιάννη λίγο έξω από τη ∆ηµητσάνα ξεκινάνε οι οδοιπόροι για να διασχίσουν το φαράγγι του Λούσιου. Εµείς επιλέξαµε αρχικά να µεταβούµε στην ιερά Μονή Φιλοσόφου 15 χλµ. µετά τη ∆ηµητσάνα. Αν θέλετε να φτάσετε στη µονή από το µονοπάτι, η πεζοπορία διαρκεί µιάµιση ώρα. 

Η πρώτη συνάντηση  και η Μονή Φιλοσόφου

Μετά το Παλαιοχώρι ο Λούσιος µας καλωσόρισε. Κάτω από το µικρό γεφυράκι της Μονόπορης τον είδαµε και µας είδε για πρώτη φορά. Αποδείχτηκε φιλικός µαζί µας, καθώς αυτήν την εποχή το νερό είναι λίγο και η ορµή του µειωµένη. Καθάριο και κρύο αντανακλά όλες σου τις σκέψεις, ενώ η θερµοκρασία του, που παραµένει όλες τις εποχές του χρόνου σταθερή, σε επαναφέρει στην πραγµατικότητα. Όπως έγραψε και ο περιηγητής Παυσανίας, και θα συµφωνήσω µαζί του, ο Λούσιος είναι ο πιο κρύος ποταµός του κόσµου. Από τη δεξιά µεριά του γεφυριού µπορείς να κατέβεις µέχρι την όχθη. Να αγγίξεις το νερό, να µυρίσεις τα αρώµατα των δέντρων που διαχέονται στο µέρος.  Τι και αν ήταν εννέα το πρωί;  Μια χούφτα δροσερό νερό στο πρόσωπο σε κάνει να συνέλθεις, να πάρεις δύναµη και να συνεχίσεις. Μετά από λίγο φτάσαµε στην πρώτη και αρχαιότερη µονή του φαραγγιού. Τη Μονή Φιλοσόφου. Και για να είµαστε πιο τυπικοί, τη νέα µονή, αφού η παλιά που λειτούργησε και ως κρυφό σχολειό τα χρόνια της Τουρκοκρατίας βρίσκεται 800 µέτρα πιο κάτω, χτισµένη 200 µέτρα πάνω από την κοίτη του Λούσιου. Ο µοναχός Ευάγγελος µάς κέρασε λουκουµάκι και µας έδωσε τις απαραίτητες πληροφορίες. Η παλαιά µόνη ιδρύθηκε το 963 από τον Ιωάννη Λαµπαρδόπουλο, τον επονοµαζόµενο “Φιλόσοφο”, γραµµατέα του αυτοκράτορα του Βυζαντίου Νικηφόρου Φωκά. Είναι η πιο παλιά µονή της Αρκαδίας και από τα παλαιότερα και σηµαντικότερα βυζαντινά µνηµεία της χώρας µας. Η νέα Μονή Φιλοσόφου ιδρύθηκε τον 17ο  αιώνα και από τα µέσα του ίδιου αιώνα λειτουργούσε στη νέα µονή η Σχολή της ∆ηµητσάνας, από τις πλέον σηµαντικές ιερατικές σχολές την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Ανέδειξε πλήθος ηγετικών µορφών της Εκκλησίας µας, όπως ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’ και ο Παλαιών Πατρών Γερµανός. Η νέα µονή συνδέεται µε καλά διατηρηµένο λιθόστρωτο µονοπάτι 800 µέτρων (15 µε 20 λεπτά περπάτηµα). Το µεγαλύτερο µέρος του δεν είναι σκιερό, αλλά και µόνον το γεγονός ότι ακούς τον Λούσιο, παρότι δεν βλέπεις τα γάργαρα νερά του, αποτελεί µεγάλη ανακούφιση για τον οδοιπόρο. Η παλαιά µονή είναι “σφηνωµένη” σε απόκρυµνα βράχια. Θαυµάζεις το τοπίο και το µεγαλείο της φύσης και του ανθρώπου. Σε αυτό το δύσβατο µέρος η ιστορία συναντά τη φύση. Αναρωτιέσαι πώς δηµιουργήθηκαν όλα αυτά τότε που ο µόνος τρόπος να κατασκευαστούν ήταν τα χέρια των ανθρώπων που πίστευαν σε κάτι ανώτερο. Τα κατάφεραν και σήµερα εµείς θαυµάζουµε και µαθαίνουµε την ιστορία του τόπου µας. Λίγο πριν φτάσουµε στην παλαιά µονή, το µονοπάτι συνεχίζει για την επόµενη, εκείνη του Τιµίου Προδρόµου. Η απόσταση που πρέπει να διανύσετε είναι 1.700 µέτρα και αντιστοιχεί σε 45 λεπτά περπάτηµα. Το µονοπάτι είναι σκιερό. Προτού αρχίσετε, πάρτε µια ανάσα, πιείτε λίγο νερό. Η κούραση ίσως να σας έχει προβληµατίσει, όµως η συνέχεια θα σας αναζωογονήσει. Αν δεν θέλετε να περπατήσετε και έχετε πάει οδικώς µέχρι τη Μονή Φιλοσόφου, µπορείτε να µεταβείτε στη Μονή Προδρόµου µε το αυτοκίνητο ή τη µοτοσυκλέτα σας. Υπάρχουν δύο τρόποι. Στα 7χλµ., από τα οποία τα τέσσερα είναι βατός χωµατόδροµος, βρίσκεται ο χώρος στάθµευσης της Μονής Προδρόµου. Εναλλακτικά µπορείτε να πάτε από δρόµο µε άσφαλτο και έπειτα από 10χλµ. να έχετε φτάσει στον προορισµό σας. Και οι δύο δρόµοι ξεκινούν λίγα µέτρα µετά το γεφύρι της Μονόπορης. Ξεκινώντας από το Κρυφό Σχολειό, το µονοπάτι γίνεται σκιερό. Κατηφορίζει. Με κάθε βήµα µου διαταράσσω την ησυχία των µικρών ερπετών που ζουν µέσα στους θάµνους. Ο ήχος από τα νερά του Λούσιου γίνεται ολοένα και πιο δυνατός. Μετά από 20 λεπτά ξεπροβάλει µπροστά µας. ∆υνατός, ορµητικός, πλούσιος. Περνάµε απέναντι από το πέτρινο και σιδερένιο γεφύρι του Φιλοσόφου. Τα νερά από κάτω ρέουν χωρίς να µπορεί να σταθεί τίποτα στο διάβα τους. Το χειµώνα η στάθµη του νερού ανεβαίνει. Παρατηρούµε ότι µεγάλα κοµµάτια βράχων είναι σφηνωµένα πάνω σε κορµούς αιωνόβιων δέντρων. ∆εν τα έχει τοποθετήσει κάποιος, παρά µόνον η απίστευτη δύναµη της ορµής του νερού! 

Στην ιστορική Μονή  Τιµίου Προδρόµου

 Ύστερα από 25 λεπτά αντικρίζουµε τη Μονή Τίµιου Προδρόµου “κρεµασµένη” από το βράχο. Η λέξη ‘‘δέος’’ περιγράφει εν µέρει όσα αισθάνεται ο πεζοπόρος µπροστά σε αυτό το µεγαλείο. Η µονή ιδρύθηκε τον 16ο αιώνα από τη συνένωση των ασκηταριών που υπήρχαν στην περιοχή από τον 12ο αιώνα. Τα κελιά των µοναχών είναι χτισµένα πάνω στον απόκρηµνο λευκό βράχο και στηριγµένα µε δοκάρια. Από πάνω τους, ακριβώς, ο άλλοτε κατάλευκος βράχος έχει βαφτεί µαύρος από τις καµινάδες. Η Μονή γνώρισε µεγάλη ακµή κατά την περιόδο της Τουρκοκρατίας. Αν και οι πληροφορίες είναι ελάχιστες, γνωρίζουµε πως χρησιµοποιήθηκε ως νοσοκοµείο, καταφύγιο των κατοίκων της περιοχής αλλά και αγωνιστών της επανάστασης, όπως του ίδιου του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Στον προαύλιο χώρο του µοναστηριού, αν δεν είστε κατάλληλα ενδεδυµένοι, υπάρχουν φούστες και παντελόνια. Στην είσοδο του µοναστηριού ταξιδεύεις στο χρόνο. Το 1779 οι Τούρκοι επιτέθηκαν στο µοναστήρι. Η ξύλινη πόρτα µε τη σιδερένια επένδυση, που τους εµπόδισε τότε, στέκει ακόµη εκεί. Αγέρωχη, αν και βαριά πληγωµένη από τα χτυπήµατα των Τούρκων και την πάροδο του χρόνου.  Οι σκάλες οδηγούν σε µια εσωτερική αυλή όπου υπάρχει σµιλεµένη στο βράχο η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Προδρόµου. Έξω από αυτήν καλοσυντηρηµένες αγιογραφίες, που χρονολογούνται από τον 16ο και 17ο αιώνα, εποχή κατά την οποία ιδρύθηκε ο ναός, αποτελούν µια εικαστική παρέµβαση στον καµβά της φύσης. Οι δεκαπέντε µοναχοί που ζουν εκεί, αφού πρώτα σας κεράσουν καφέ και γλυκό, είναι πρόθυµοι να σας ξεναγήσουν στον χώρο όπου υπάρχουν τα παλιά ασκηταριά τα οποία σήµερα χρησιµοποιούνται ως οστεοφυλάκια. Βγαίνοντας και πάλι στον προαύλιο χώρο, παρατηρείς απέναντι παλιά ασκηταριά λαξευµένα στον απόκρηµνο βράχο. Από εκεί το µονοπάτι 32 συνεχίζει για να καταλήξει στην Αρχαία Γόρτυνα. Η πεζοπορία διαρκεί 45 λεπτά µε µία ώρα περίπου. Επέλεξα να γυρίσω στην ιερά Μονή Φιλοσόφου µε ένα ζευγάρι Ρώσους πεζοπόρους που είχαν ξεκινήσει από τη Μονή Προδρόµου το οδοιπορικό τους. Στον δρόµο µού έλεγαν πόσο µαγεµένοι ήταν από το τοπίο και πόσο θαύµαζαν τους ανθρώπους που ίδρυσαν το µοναστήρι του Τιµίου Προδρόµου. Το µονοπάτι µέχρι το σηµείο όπου υπάρχει χώρος στάθµευσης είναι σκιερό, φαρδύ και λιγότερο κουραστικό από αυτό που οδηγεί από τη νέα Μονή Φιλοσόφου στην παλαιά. Κοντά στο µοναστήρι πρέπει να δείξετε λίγη προσοχή, γιατί οι φυτεµένες πέτρες γλιστράνε. Το περπάτηµα διαρκεί περίπου 15 λεπτά. Και αν έχετε κουραστεί όπως εµείς, η “όαση” βρίσκεται έξω από το εκκλησάκι του Αγίου Αθανασίου. Εκεί µια δροσερή πηγή θα σας ανοζωογονήσει. Από το µπαλκόνι – παρατηρητήριο µπροστά από το µικρό ναό µπορείς να δεις σχεδόν όλο το φαράγγι του Λούσιου και να νιώσεις τη µεγαλοπρέπεια της τοποθεσίας που θα διηγείσαι περήφανα πως διέσχισες. Όποια κούραση και αν υπάρχει, σβήνει µονοµιάς. Θέλεις να τα δεις όλα. Η παρέα µου µε άφησε στο χώρο στάθµευσης έξω από τη Μονή Φιλοσόφου και αφού τους ευχαρίστησα, ανέβηκα στο Moto Guzzi και συνέχισα.

Η “αιώνια” Γόρτυνα

  Ο δρόµος που ξεκινάει από εκεί µέχρι την Αρχαία Γόρτυνα είναι ασφαλτοστρωµένος και πάρα πολύ καλός. Η χιλιοµετρική απόσταση είναι γύρω στα 8 χλµ. Έχει µεσηµεριάσει. Παρότι πραγµατοποιήσαµε το οδοιπορικό µέσα Σεπτέµβρη, η ζέστη ήταν ανυπόφορη. Κατεβαίνω κάτω από το γεφύρι του Πολυγένη ή Κόκκορη και δροσίζοµαι από τα ήσυχα νερά του Λούσιου. Σε εκείνο το σηµείο θα µπορούσε κανείς να βουτήξει µέσα στο ποτάµι, αν άντεχε το κρύο φυσικά.  Το γεφύρι, που έχει κηρυχθεί διατηρητέο µνηµείο, µοιάζει µε πύλη µεταξύ σύγχρονου και αρχαίου κόσµου. Στην αντίπερα όχθη συναντάς τον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Γόρτυνας. Ένα µέρος γεµάτο ιστορία. Από εκεί οι Σπαρτιάτες πέρναγαν για να φτάσουν στην Ολυµπία και να συµµετάσχουν στους αγώνες. Η Γόρτυνα ήκµασε τον 4ο αιώνα π.Χ. εξαιτίας της στρατηγικής της θέσης. Η οδός 84 των Ρωµαίων πέρναγε από εκεί. Οι ανασκαφές της γαλλικής αρχαιολογικής εταιρείας ανέδειξαν περίβολους της πόλης, το Ασκληπιείο και τα λουτρά. Ο επισκέπτης έχει εύκολη πρόσβαση στο Ασκληπιείο και στα λουτρά, τα οποία ο Γάλλος µελετητήτης Pouilloux έχει χαρακτηρίσει “αρκαδική ευρεσιτεχνία”. Ειδικότερα λειτουργούσαν µε ένα νεωτεριστικό σύστηµα µεταφοράς θερµού αέρα µέσω πήλινων σωληνών και µπορούσαν να εξυπηρετήσουν έως και 30 άτοµα. Ο χώρος που καταλάµβαναν ήταν πολύ µεγαλύτερος από αυτόν που θα δει ο επισκέπτης. Οι υπηρεσίες που πρόσφεραν τα λουτρά ήταν καθαριότητα, χαλάρωση σε πισίνα και εφίδρωση (κάτι σαν τα σηµερινά spa δηλαδή). Στο σηµείο αυτό και σχεδόν δίπλα από το µικρό ναό του Αγίου Ανδρέα – ο οποίος έχει χτιστεί πάνω σε λείψανα ρωµαϊκού κτιρίου - και το νερόµυλο του Κόκκορη, το µονοπάτι 32 σταµατάει. Ή µήπως ξεκινάει; Οι πιο τολµηροί µπορούν να συνεχίσουν ανάµεσα σε πυκνή βλάστηση, τεράστια πλατάνια και βράχους και να φτάσουν ως τις εκβολές του ποταµού στον Αλφειό. Καλό θα ήταν να πραγµατοποιήσετε αυτό το εγχείρηµα µόνο µε κατάλληλη προετοιµασία και µε κάποιον έµπειρο οδοιπόρο για παρέα σας.  Στο τέλος του µονοπατιού παρατήρησα πως υπάρχει πεζοπορικός χάρτης, ενώ από το ίδιο σηµείο ξεκινούσε ανηφορικός βατός χωµατόδροµος προς τη Μονή Καλαµίου- την πιο νέα και µικρότερη από τις τέσσερις µονές που βρίσκονται στο φαράγγι του Λούσιου. Μετά από 7χλµ. είχα φτάσει στη µονή. Ο χωµατόδροµος είχε αποδειχθεί εύκολη υπόθεση για το Moto Guzzi Stelvio 1200 λόγω των δυνατοτήτων να κινείται τόσο σε άσφαλτο, όσο και σε χωµοτόδροµους. Αφού απολαύσαµε τη σκιά του τεράστιου πλατάνου λίγο πριν την είσοδο της Μονής, ανακαλύψαµε γιατί έχει ονοµαστεί έτσι. Παντού υπάρχουν καλάµια. Η Μονή που είναι αφιερωµένη στην Κοίµηση της Θεοτόκου µοιάζει αρκετά µε τη Μονή Φιλοσόφου. Η νέα βρίσκεται σε σηµείο µε εύκολη πρόσβαση, ενώ η παλαιά είναι χτισµένη µέσα στο βράχο 200 µέτρα µακριά από τη νέα. Υπάρχει µονοπάτι που οδηγεί εκεί. Για να πω την αλήθεια, µε φόβισαν λίγο οι παγίδες για ερπετά οι οποίες υπήρχαν µέσα και έξω από την νέα Μονή και δεν επιχείρησα να πάω στην παλαιά, χωρίς παρέα τουλάχιστον. Έτσι, γύρισα πίσω, πήρα τη µοτοσυκλέτα, πέρασα το γεφύρι του Κόκκορη και κατευθύνθηκα προς το χωριό Ελληνικό που βρίσκεται 6 χλµ µακριά. 

Στο τέλος του Λούσιου

  Ο κεντρικός δρόµος περνάει µέσα από το χωριό και στην πλατεία του, που είναι λιθοστρωµένη, ο περαστικός έχει τη δυνατότητα να απολαύσει τον καφέ ή το φαγητό του στις παραδοσιακές ταβέρνες. Υπάρχουν αρκετοί ξενώνες και ξενοδοχεία στους οποίους µπορείτε να µείνετε, ενώ στο Ελληνικό έχουν την έδρα τους εταιρείες εναλλακτικού τουρισµού. Η πρώτη ονοµασία του χωριού ήταν Μουλάτσι και αρκετοί κάτοικοι πρόσφεραν τα µέγιστα στον αγώνα για την ελευθερία κατά την επανάσταση του 1821. Αξίζει να δείτε το µεγαλόπρεπο διώροφο διαδακτήριο το οποίο δεν λειτουργεί σήµερα, ενώ στην είσοδο του χωριού υπάρχει η Μαυράκειος Επαγγελµατική Σχολή, η οποία στις µέρες µας λειτουργεί ως επαγγελµατική σχολή της ∆ΕΗ. Αφού δροσιστήκαµε στο καφέ Ελληνικόν, ξεκινήσαµε για την Καρύταινα, εκεί όπου ο Λούσιος σµίγει µε τον Αλφειό. ∆ιασχίζουµε το χωριό µε το επιβλητικό κάστρο το οποίο υπήρξε ορµητήριο του Κολοκοτρώνη. Η Καρύταινα είναι χτισµένη στο βράχο και οι κάτοικοί της έχουν κρατήσει αναλλοίωτα τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά της. Στην είσοδο του χωριού συναντάµε ένα µεγάλο πετρόκτιστο ξενοδοχείο και λίγο πιο πάνω µια βρύση µε τρεχούµενο νερό. Ο δρόµος γίνεται ολοένα πιο ανηφορικός. Η θέα είναι µαγική. Φτάνεις στο µεγάλο παλιό σχολείο του χωριού το οποίο είναι εξαιρετικά διατηρηµένο. Απέναντι, το προαύλιο του Αη Θανάση όπου το βράδυ µπορείς να απολαύσεις σουβλάκι, µπύρα και σαλάτα αγναντεύοντας τη θέα. Λίγο πιο πάνω στην πλατεία του χωριού υπάρχουν δύο καφέ, αλλά και µικροί ξενώνες. Στο τέλος του χωριού διατίθεται χώρος στάθµευσης όπου µπορείτε να παρκάρετε και να περπατήσετε µέσα στα πλακόστρωτα σοκάκια. Οι πινακίδες οδηγούν µέσω της παλαιάς αγοράς στο µονοπάτι που ανηφορίζει για το κάστρο. Ο δρόµος συνεχίζει. Περνάει έξω από την Ευαγγελίστρια και κατηφορίζει προς το γεφύρι. Εκεί συναντήσαµε το Λούσιο και πάλι. Ήρεµος, όπως στα περισσότερα σηµεία αυτήν την εποχή, µάς καλωσόρισε για ακόµη µια φορά. Μας άφησε να περπατήσουµε πλάι του, βγήκε µαζί µας φωτογραφίες. Το τοπίο µε το παλιό πετρόκτιστο γεφύρι, τα πλατάνια και τα λεία βράχια κάτω από τα διάφανα νερά είναι µαγευτικό. Η διαφορά θερµοκρασίας δίπλα στο νερό σίγουρα θα ήταν πέντε βαθµούς χαµηλότερη.  Ο Λούσιος µε αποχαιρετάει µε ανάµεικτα συναισθήµατα, αλλά εγώ δεν έχω τελειώσει ακόµη µαζί του.

Η ιστορική Στεµνίτσα  το µουσείο Υδροκίνησης  και ο ληνός των  Κολοκοτρωναίων

  Ανηφορίζω και πάλι προς τη ∆ηµητσάνα και σταµατάω στη Στεµνίτσα. Ένα ακόµη µέρος γεµάτο µνήµες. Ένα χωριό σκαρφαλωµένο στους βράχους που έχει συνδέσει την ύπαρξή του µε την ιστορία της Ελλάδας. Κηρύχθηκε ως η πρώτη πρωτεύουσα της επαναστατηµένης χώρας µας, ενώ στις 26 Μαίου του 1826 εκεί  συστάθηκε η Α΄ Πελοποννησιακή Γερουσία. Έχει χαρακτηριστεί ιστορικός διατηρητέος οικισµός από το 1985. Εκεί βρίσκεται και η φηµισµένη ∆ηµόσια Σχολή Αργυροχρυσοχοΐας. Όπως και όλα τα χωριά της ορεινής Αρκαδίας, έτσι και η Στεµνίτσα είναι ένας ακόµη υπέροχος προορισµός. Μπορείτε να µείνετε σε ένα από τα ξενοδοχεία ή σε έναν ξενώνα, που όπως και όλα τα κτίσµατα στη Στεµνίτσα διατηρούν την παραδοσιακή τους αρχιτεκτονική. Το οδοιπορικό συνεχίζεται. Λίγο έξω από τη ∆ηµητσάνα, οι πινακίδες σε στέλνουν προς τη Μονή Αιµυαλών και προς το ξακουστό Μουσείο Υδροκίνησης. Η µονή είναι χτισµένη πάνω σε απόκρηµνα βράχια και γύρω της η φύση είναι ανεξέλεγκτα όµορφη. Η συγκεκριµένη µονή είναι γνωστή εξαιτίας µιας τραγωδίας που συνέβη πριν από πολλά χρόνια. Λίγο πριν την είσοδό της υπάρχει ένα µικρό κτίσµα, ανάµεσα σε δύο τεράστια κυπαρίσσια. Πρόκειται για έναν ληνό, δηλαδή ένα πατητήρι. Εκεί συγκεκριµένα το 1806 ο αδελφός και τα ξαδέλφια του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη κατέφυγαν ζητώντας καταφύγιο από τον καλόγερο της µονής. Ο καλόγερος, φοβούµενος τις συνέπειες από τους Τούρκους, πρόδωσε τον Κολοκοτρώνη και τους συντρόφους του. Το αποτέλεσµα ήταν το τούρκικο απόσπασµα που βρισκόταν στη ∆ηµητσάνα να πολιορκήσει το ληνό. Οι Κολοκοτρωναίοι προέβαλλαν σθεναρή αντίσταση, όµως όταν οι Τούρκοι έβαλαν φωτιά αναγκάστηκαν σε ηρωϊκή έξοδο, µε αποτέλεσµα να σφαγιασθούν. Το τραγικό ήταν πως όλα αυτά γίνονταν υπό το βλέµµα του ίδιου του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ο οποίος ανίκανος να κάνει κάτι παρακολουθούσε από το απέναντι βουνό τη σφαγή των συγγενών του.  Στο δρόµο για το γυρισµό στη βάση µας, κάνουµε µια στάση στο υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης. Θεωρείται, και είναι οµολογουµένως, ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα µουσεία της χώρας, το οποίο δηµιουργήθηκε από το Πολιτιστικό Ίδρυµα του Οµίλου Πειραιώς. Εδώ ο επισκέπτης µπορεί να δει αλλά και να κατανοήσει τις προβιοµηχανικές τεχνικές που χρησιµοποιούσαν το νερό ως βασική πηγή ενέργειας. Είδαµε την νεροτριβή, το βυρσοδεψείο, το ρακοκάζανο και τον µπαρουτόµυλο. Η ∆ηµητσάνα ήταν ξακουστή σε όλη την Ελλάδα για την ποιότητα του µπαρουτιού που διέθετε. Συνολικά λειτουργούσαν 14 µπαρουτόµυλοι και η επανάσταση τούς βρήκε µε 14 τόνους µπαρούτι. Και όλα αυτά µε τη δύναµη του νερού του Λούσιου. Του ποταµού που έδινε και δίνει ζωή από όπου και αν περνούσε. 

Η πηγή

  Εδώ θα τελείωνε το οδοιπορικό µας, όµως είχε µείνει κάτι ακόµη που έπρεπε να δούµε. Ίσως το πιο βασικό, το πιο σηµαντικό. Η πηγή. Εκεί από όπου γεννιέται ο Λούσιος. Βόρεια της ∆ηµητσάνας βρίσκονται οι πιο προσιτές πηγές του ποταµού, που ξεκινούν από το οροπέδιο της Καρκαλούς. Ένα µέρος που κυριολεκτικά µε µάγεψε. Τώρα το τοπίο έχει αλλάξει. Βρίσκοµαι σε ένα καταπράσινο πεδινό µέρος. Μια γέφυρα λίγο έξω από το χωριό Καρκαλού και η πρώτη πινακίδα που γράφει “Ποταµός Λούσιος” µε καθοδηγούν. Το νερό µέσα Σεπτεµβρίου είναι ελάχιστο σε εκείνο το σηµείο. Λίγο πιο κάτω µία ακόµη πινακίδα ενηµερώνει τον περαστικό πως από εδώ ξεκινούν όλα. Η πηγή του Λούσιου δίπλα στο εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής.  Ο Λούσιος είναι ένα µικρό ποτάµι µόλις 23 χιλιόµετρα. Αν µε ρωτήσετε αν τα είδα όλα, θα σας απαντήσω αρνητικά. Και πιστεύω ακράδαντα πως όσες φορές και αν τον επισκεφτώ, κάτι θα µου ξεφύγει. Θεωρώ όµως πως σχηµάτισα µια εικόνα και θα τον χαρακτήριζα ‘‘ποτάµι Θεών και ανθρώπων’’. Ο ∆ίας, όταν οι νύµφες τον έλουσαν εκεί, θα του χάρισε την αθανασία και ο Θεός θα τον έχει ευλογήσει γιατί εκεί βρήκαν ηρεµία και γαλήνη πολύ πιστοί που του αφιερώθηκαν. Είναι όµως και το ποτάµι των ανθρώπων. Των κατοίκων της Γόρτυνας που ήκµασαν και παρήκµασαν πλάι στις όχθες του και όλων αυτών που αξιοποιώντας τη δύναµη των νερών του έζησαν και δηµιούργησαν. Των ηρώων του ’21 που βρήκαν καταφύγιο στις απόκηµνες πλαγές του.Και όλων εµάς που τον απολαµβάνουµε σήµερα. 

Πανίδα και Χλωρίδα

  H χλωρίδα στο φαράγγι Λούσιου είναι εξαιρετικά πλούσια. Το φαράγγι κατά µήκος του καλύπτεται από αείφυλλα και πλατύφυλλα είδη. Επειδή σε κανένα σηµείο του φαραγγιού ο άνθρωπος δεν έχει επέµβει, υπάρχουν πολλά είδη που φιλοξενούνται στις πλαγιές του. Αγριελιές, αριές, αφάνες, βάγια, δάφνες, ιτιές, κλήθρες, κουτσουπιές, λεύκες, λυγαριές, µυρτιές, οστρυές, πλατάνια, ράµνοι, πουρνάρια σφεντάµια, σορβιές, σφάκες, φυλλίκια, φτελιές και διάφορα αναρριχητικά φυτά. Τις ανατολικές πλαγιές του και ορισµένες βορινές σκεπάζουν έλατα. Αλλά και όσοι επισκεφτούν το φαράγγι ίσως έχουν την ευκαιρία να δούν από κοντά µερικά από τα σπανιότερα είδη πανίδας στη χώρα µας. Στο οροπέδιο της Καρκαλούς υπάρχει µεγάλη ποικιλία πουλιών, όπως ο πετροκότσυφας, ο γαλαζοκότσυφας και ο θαµνοψάλτης, καθώς και ερπετά όπως σαύρες και σπιτόφιδα. Σε άλλες περιοχές συχνάζουν κουνάβια, σαϊτες, δεντρογαλιές, οχιές, ξεφτέρια, νυφίτσες, κοράκια, αγριοπερίστερα, βλαχοκιρκινέζια και κάργιες. Στο ποτάµι υπάρχουν βίδρες, όπως και νερόφιδα.

Εναλλακτικός Τουρισµός

  Ο Λούσιος είναι ίσως ο δηµοφιλέστερος προορισµός για τους λάτρεις του εναλλακτικού τουρισµού. Το rafting και η πεζοπορία αποτελούν τις πιο δηµοφιλείς δραστηριότητες, ενώ µπορείτε επίσης να κάνετε monoraft και hot dog.l

 

Rafting

  Στην Ελλάδα τα πιο δηµοφιλή ποτάµια για δραστηριότητα ράφτινγκ καθ’ όλο το χρόνο είναι ο Λούσιος και Αλφειός στην Πελοπόννησο.  Rafting (ράφτινγκ) ονοµάζουµε την κατάβαση ποταµού µε ειδικά διαµορφωµένο φουσκωτό σκάφος.  Το rafting είναι ένα σπορ που απευθύνεται βασικά σε όλους, χωρίς να απαιτεί ιδιαίτερη φυσική κατάσταση και µυϊκή δύναµη, ακόµη και σε παιδιά. Εσείς πρέπει να έχετε µαζί σας ένα δεύτερο ζευγάρι παπούτσια, µαγιό η δεύτερο ζευγάρι εσώρουχα και µία πετσέτα. Κατά τη χειµερινή περίοδο µπορείτε να έχετε µαζί σας ένα λεπτό φλις ή ένα µάλλινο µπλουζάκι για να φορέσετε µέσα από τη φόρµα.  Ο εξοπλισµός που σας παρέχουν συνήθως οι εταιρείες αφορά ειδική ισοθερµική στολή neoprene, καλτσάκια από το ίδιο υλικό και αδιάβροχο, καθώς επίσης σωσίβιο, κράνος, κουπί και φυσικά το σκάφος. 

Monoraft και hot dog

  Πρόκειται για σχετικά εύκολα και παιχνιδιάρικα σκάφη χωρίς να απαιτείται για την οδήγησή τους ειδική εκπαίδευση και εµπειρία (βλ. kayak). Τα µονοθέσια σκάφη, που συνήθως διαθέτουν ιµάντες στήριξης για τα πόδια του αναβάτη, ονοµάζονται monoraft, ενώ τα διθέσια hot dog.

 

Προδιαγραφές

  • Πρόσβαση:

    ∆ύο µε δυόµισι ώρες από την Αθήνα. Αν επιλέξετε να µείνετε στη ∆ηµητσάνα ή στη Στεµνίτσα, η διαδροµή µέσω Βυτίνας είναι ο συντοµότερος δρόµος. Αν προτιµήσετε την Καρύταινα ή το Ελληνικό, τότε επίλεξτε την έξοδο της Μεγαλόπολης και µετά από 17χλµ. θα φτάσετε στην Καρύταινα.

Χάρτης